Dừa sáp Trà Vinh muốn ngon phải ăn đúng cách

Dừa sáp Trà Vinh nức tiếng xa gần bởi sự ngon lạ và cái giá phải trả cho một quả dừa lên tới tiền trăm.

Làng triệu phú dừa sáp Cầu Kè tỉnh Trà Vinh, một quả dừa sáp bằng 70 quả dừa thường, đến Trà Vinh mà không thưởng thức dừa sáp thì đúng là phí cả chuyến khám phá Tây Nam Bộ... Đó là những thông tin tôi được được nghe nhiều người nói về thứ dừa rất đặc biệt này.

Tìm hiểu kỹ hơn, tôi khám phá ra rất nhiều điều thú vị về quả dừa trứ danh đất Trà Vinh này. Đầu tiên phải giải thích qua đôi chút về tên dừa sáp. Đó là một giống dừa sống trên đất Trà Vinh, nơi mà nhiều người nói dừa ngon và đúng chất nhất là ở Huyện Cầu Kè trong tỉnh.

Dừa sáp rất dày cùi, ngoài lớp cơm dừa giống như dừa bình thường, dừa còn có một lớp "sáp" chính là lớp cơm dừa dày ra "hút" lấy nước dừa tạo thành sáp xôm xốp, deo dẻo. Có những quả dừa sáp khi bổ ra lớp cơm trắng ngần lan hết quả dừa, chỉ còn sót lại một ít nước sền sệt y như quả dừa xiêm người ta làm thạch.

Thực ra nếu nhìn bằng mắt thường, chẳng thể phân biệt được đâu là dừa sáp, đâu là dừa thường. Cái này phải do những người trồng dừa lâu năm chọn lựa. Dừa sáp cũng là một giống dừa riêng biệt, tuy nhiên, điều khá lạ, không phải quả của cây dừa sáp nào cũng đặc ruột. Một buồng dừa sáp trên 10 trái thì chỉ có 2-3 trái dừa sáp là "sai" quả rồi.

Căn cứ hình dạng, màu sắc trái tại Trà Vinh hiện có năm giống dừa sáp: dừa sáp tròn, dừa sáp dài, dừa sáp có cạnh, dừa sáp vỏ xanh, dừa sáp vỏ vàng.

Mặc dù được trồng khá rộng rãi, nhưng vì cả cây dừa mới có vài trái lên sáp dày nên trái dừa sáp thành ra rất độc đáo và quý hiếm. Không phải lúc nào cũng có thể mua được. Do vậy, giá của trái dừa sáp này cũng cực đắt, rơi vào khoảng từ 120.000-150.000 đồng/trái. Có thời điểm khan hiếm lùng được một trái dừa sáp có giá lên tới 250.000-400.000 đồng/trái.

Nếu là người địa phương khác, nhất là ở các tỉnh xa, với giá đó để thưởng thực một đặc sản có một không 2 tại Trà Vinh thì cũng không quá túi tiền. Nhưng nếu so sánh với vùng đất dừa, khi chỉ với vài nghìn đồng bạn cũng đã được thưởng thức một trái dừa ngọt ngon mát lịm thì giá của dừa sáp quả đáng suy nghĩ.

Nhưng quả thật 1 điều: đắt sắt ra miếng, ai đã từng nếm thử vị thơm ngon và lạ của món dừa này dù phải trả giá cao cũng quyết mua bằng được mang về làm quà sau chuyến đi dông dài khám phá miền Tây Nam Bộ.

Ậy vậy, ăn món dừa này lại không hề đơn giản! Nó không dành cho kẻ khát cháy cổ đang thèm nước uống, hay đút căng bụng no bớt cơn đói dọc đường gió bụi. Cũng không dành cho kẻ tò mò xem trái dừa này như thế nào mà đắt gấp vài chục lần quả dừa bình thường.

Bạn đừng tưởng tượng bổ đôi quả dừa (nhớ vẫn phải để một cái bát hứng nước vì nhiều quả nước dừa nhiều vẫn chưa lên sáp hết), dùng một chiếc muỗng hay thìa mà ăn lấy lăn để. Ăn xong rồi mà như không tin vào miệng mình: dừa sáp là đây sao, ngon tới mức cứ tưởng mình đang ăn... nến!

Nếu bạn ăn dừa sáp giống như nạo cùi dừa thông thường bạn sẽ thất vọng vì nó chẳng khác nào bạn đang ăn... nến.

Thì đúng, tên gọi món này nôm na chính là "dừa nến". cái sáp deo dẻo mềm mềm ấy đúng là ăn không chẳng khác gì nến. Theo khoa học thì tinh chất dầu dừa cũng để trộn làm nến. Vậy nên chẳng có gì ngạc nhiên khi bạn nhận xét nó giống nến.

Thế là bạn ức vì nghe báo chí ca tụng, nghe kẻ khác truyền miệng, bị trí tò mò kích thích để ăn một thứ vài trăm ngàn mà lại không bằng một quả dừa 2.000 đồng no căng bụng và mát lịm cuống họng.

Nhưng bạn ơi, bạn đã sai lầm khi thưởng thức món dừa này chưa đúng cách. Món này muốn ngon nhất phải nạo ra làm sinh tố. Phải thêm ít đường, ít sữa, ít đá bào vào thì thôi rồi, nó tuyệt ngon. Theo nhiều du khách đã "kinh" qua thì khi hút hết ngụm đầu tiên của món sinh tố dừa sáp này đầu lưỡi tê đi vì vị mát, cuống họng thì ngọt lịm, còn mũi thì như... nức ra bởi mùi thơm ngào ngạt, beo béo.

Vậy đó, ai khi uống xong cốc sinh tố dừa với giá 20.000 đồng đều đồng loạt "móc" hầu bao xách về một quả dừa với giá gấp đến chục lần cốc sinh tố để làm quà, chia sẻ với họ hàng người thân về thứ đặc sản này.

Bạn cũng có thể trộn thêm nhiều loại hoa quả vào ăn cùng món dừa sáp.

Tại Trà Vinh, bạn bắt gặp rất nhiều hàng bán dừa sáp ở Cầu Kè, họ treo lủng lẳng những trái dừa để làm hiệu. Khi mua bạn nhớ quan sát qua hình dáng như miêu tả bên trên. Tuy nhiên, để chắc chắn, bạn nên nói chủ quán bổ luôn cho bạn, nếu bên trong ruột dày, phần sáp xốp lên như bánh kem, phần cùi còn ngậm nước thì sền sệt như món thạch thì đúng là dừa sáp chính hiệu.

ĐẶT HÀNG ONLINE - GIAO HÀNG TẬN NỢI

Cầu Kè - Trà Vinh: Vùng Triệu Phú Dừa Sáp

Từ một loại trái cây rẻ tiền, bán không ai mua, chỉ được người dân trồng để ăn chơi hay đi biếu. Mà nay đã trở thành một loại trái cây với mức giá rất cao, đó chính là trái dừa sáp Cầu Kè - Trà Vinh

Cây Dừa sáp tuy được trồng cách đây rất lâu khoảng nữa thế kỷ. Nhưng từ 10 năm trở lại đây nó mới bắt đầu có sức hút mạnh mẽ tới người tiêu dùng bởi cái tính “lạ” của nó.

Đặc tính sản phẩm Dừa sáp.

Dừa sáp (makapuno) có hình thức ngoài trong không khác gì so với dừa thường, nhưng bên trong thì khác hoàn toàn, do hiện tượng đột biết gen, điều kiện đất, khí hậu, thời tiết… đã sản sinh ra loại Dừa có phần cơm rất dày, mềm và dẻo do 1 phần nước dừa sánh lại tạo thành. Vì thế mà phần nước của trái Dừa sáp rất ít, sền sệt, không trong như nước dừa thường và có hương thơm rất đặc trưng. Khi ăn, cơm dừa có cảm giác béo ngậy và xôm xốp. Đây chính là tính chất rất "lạ" ở quả Dừa sáp.

Phần cơm dừa dày, mềm dẻo trông như bột quánh lại, khi ăn rất thơm béo và xôm xốp.

Một điều rất đặc biệt về vùng đất trồng cây Dừa sáp. Không phải đâu đâu cũng trồng và cho ra được quả Dừa sáp lạ lẫm này. Ở Việt Nam riêng chỉ có tỉnh Trà Vinh là trồng được loại dừa này và nổi tiếng nhất đó là vùng Cầu Kè của tỉnh. Do tính chất kén chọn đất trồng mà Dừa sáp mang lại một vị thế độc tôn về sản phẩm này cho tỉnh Trà Vinh nói chung và huyện Cầu Kè nói riêng.

Dù cũng trổ bông kết trái như bao giống dừa khác nhưng trên cùng một buồng dừa sáp chỉ có vài trái là đúng nghĩa 1 trái Dừa sáp và còn lại là những quả không sáp, những quả không sáp này được dùng để ươm giống mới. Điều này làm cho Dừa sáp đã rất khó trồng mà nay còn là của hiếm trong các loài trái cây.

Phương thức nhận diện Dừa sáp.

Bên trong: Theo quy trình phát triển tự nhiên của trái dừa, khi trái còn non cơm dừa sẽ mềm, dẻo và nước ngọt, đến khi trái già thì phần cơm dày lên, cứng, nước lạt và có ga. Còn ở cây Dừa sáp, nếu chỉ thu hoạch để uống nước thì phần cơm, nước bình thường như bao trái dừa khác, nhưng nếu để qua giai đoạn lấy nước thì cơm Dừa sáp tiếp tục phát triển dày lên gần đầy khoang trống.

Nước dừa sáp sánh lại trông giống sương sa.

Bên ngoài: Nếu quan sắt bằng mắt thường, rất khó để phân biệt giữa dừa thường với Dừa sáp. Dựa vào hình dạng và màu sắc của trái dừa, người ta đã phân Dừa sáp Cầu Kè ra thành năm loại: Dừa sáp tròn, Dừa sáp dài, Dừa sáp có cạnh, Dừa sáp vỏ xanh, Dừa sáp vỏ vàng. Tuy nhiên, còn tùy vào mỗi loại mà phần cơm dừa có độ dày, mỏng khác nhau.

Phân biệt qua âm thanh:

Cách một, lột vỏ dừa - nếu là dừa thường thì khi gõ vào sẽ nghe tiếng "tưng tưng" còn Dừa sáp lại nghe "cọc cọc".

Cách hai, lắc trái dừa và nghe âm thanh: dừa sáp sẽ cho âm thanh "ục ục" (do nước dừa sệt) còn dừa thường lại nghe "óc óc".

Lạ lùng Dừa sáp Cầu kè

Sự trỗi dậy mạnh mẽ của thương hiệu Dừa sáp Cầu Kè.

Trước khi được lên ngôi như hiện nay, Dừa sáp Cầu Kè đã trải qua 1 giai đoạn chìm ẩn khá lâu. Dừa sáp được trồng khoảng vào những năm 60 của thế kỷ 20 và cho tới những năm đầu của thế kỷ 21 loại dừa này vẫn chỉ được người dân ở Cầu Kè trồng để ăn chơi hay biếu tặng, bởi nó không có giá trị kinh tế cao do bán không có thương lái nào chịu mua. Vì vậy, loài dừa này bị người dân chặt bỏ đi do chiếm diện tích mà không thu được lợi ích kinh tế. Cho đến khi người dân ở Cầu Kè bắt đầu đem Dừa sáp ra bán cho khách đến tham quan nhân dịp Vu Lan như một hình thức tận thu. Với tài chế biến của các quán nước ở đây, cùng với hương vị ngon lạ lùng của Dừa sáp mà nó đã thực sự chinh phục được thực khách và được nhiều vị khách truyền tai nhau, lâu dần trở thành “món ngon phải nếm ” cho bất kì ai khi bước chân đến với vùng đất Cầu Kè – Trà Vinh.

Thưởng thức món dừa sáp dằm sữa đá thơm phức

Từ đó, Dừa sáp Cầu Kè đã nhanh chóng trở thành một loại đặc sản, một thương hiệu trái cây nổi tiếng đem đến niềm tự hào cùng với những lợi ích kinh tế mà nó mang lại cho người dân nơi đây. Mặc dù, giá Dừa sáp cao chót vót nhưng nhờ có hương vị ngon tuyệt và độc đáo cộng với “tiếng lành đồn xa” mà khách du lịch khi đặt chân đến Trà Vinh không những muốn thưởng thức mà còn mua về biếu tặng cho người thân, gia đình, bạn bè,…

Từ lúc Dừa sáp có giá đến nay, người dân Cầu Kè vui mừng chuyền tai kháo nhau rằng cây Dừa sáp quê mình đã lên ngôi “Ông hoàng” của trái cây. Thật sự là không nói quá khi mà trên toàn đất nước Việt Nam chưa có loại trái cây nào cho ra sản phẩm có cùng trọng lượng (1,1-1,4kg) mà bán được với giá cao đến như thế. Do là của hiếm, cung không đủ cầu, mà giá của Dừa sáp liên tục tăng cao đến chóng mặt. Nếu vào năm 2005 giá Dừa sáp chỉ ở mức 40.000 – 50.000 VND thì nay đạt đến trên dưới 200.000 VND/ trái.

Sự hỗ trợ của khoa học.

Với sự hấp dẫn từ những lợi ích kinh tế mà Dừa sáp mang lại, vào năm 2006 các nhà khoa học đã nghiên cứu phát triển cây Dừa sáp trên vùng đắt xã Hòa Tân, huyện Cầu Kè. Sở Khoa học – Công nghệ Trà Vinh đã phối hợp với Trung tâm Thực nghiệm Đồng Gò (Bến Tre) nghiên cứu và thử nghiệm thành công phương pháp thụ phấn trợ lực cho cây Dừa sáp làm tăng tỷ lệ sáp trên buồng dừa. Áp dụng vào thực tế, các kỹ sư đã tiến hành phun phấn đực cho bông cái trên tất cả các cây Dừa sáp đang cho trái trên địa bàn huyện Cầu Kè.

Kỹ sư đang phun phấn cho cây Dừa sáp.

Sở Khoa học - Công nghệ Trà Vinh cũng phối hợp với Viện Nghiên cứu dầu và cây có dầu thành phố Hồ Chí Minh triển khai đề tài “Ứng dụng tiến độ kỹ thuật để xây dựng mô hình chuyên canh Dừa sáp”, hỗ trợ 20 nông dân trồng hơn 950 cây Dừa sáp trên diện tích 6ha đầu giống. Các hộ tham gia đã được cung cấp cây giống và chuyển giao kỹ thuật trồng, chăm sóc cây Dừa sáp.

Với việc nhân giống Dừa sáp bằng phương pháp cấy mô, đã cho ra một thế hệ Dừa sáp đồng nhất tính trạng và chất lượng đáp ứng nhu cầu trồng Dừa sáp của nông dân. Các nhà khoa học cũng hy vọng việc triển khai các dự án sẽ giúp nâng tỷ lệ trái sáp, mở ra triển vọng mới cho nhà vườn và huyện Cầu Kè phát huy lợi thế đặc sản, kết hợp với khai thác tiềm năng du lịch miệt vườn ở vùng ven sông Hậu. 

Trong tương lai, huyện Cầu Kè sẽ trồng đại trà Dừa sáp trên mảnh đất Hòa Ân, tạo thành vùng chuyên canh cây công nghiệp có dầu và là điểm tham quan du lịch sinh thái hấp dẫn. Với việc Dừa sáp có trái quanh năm, đời sống của người trồng Dừa sẽ dần được ổn định.

Lập vùng triệu phú Dừa sáp.

Năm 2008, tỉnh Trà Vinh đã chỉ đạo huyện Cầu Kè xây dựng dự án trồng chuyên canh 50ha Dừa sáp (tương đương trồng 9.000 cây Dừa) tại xã Hòa Tân. 78 hộ nông dân, hầu hết là người dân tộc Khmer ở ấp Chông Nô 1, Chông Nô 2, Chông Nô 3 được dự án hỗ trợ 60% tiền cây giống cho nông dân và hướng dẫn khoa học kỹ thuật trồng Dừa. Nhờ đó đến nay toàn huyện Cầu Kè đã có hơn 22.000 cây Dừa sáp, trong đó xã Hòa Tân có gần 17.000 cây, khoảng 40% đã cho trái.

Anh Thạch Em ở ấp Chông Nô 1, xã Hòa Tân phấn khởi cho biết hơn 40 năm làm nghề nông, lần đầu tiên trong đời anh mới biết trồng cây dừa theo khoa học (VietGap), từ cách trồng, bón phân, chăm sóc... đều ghi chép lại vào sổ sách để rút kinh nghiệm, hướng đến sản xuất an toàn, chất lượng. Nhờ tham gia mô hình này mà giờ đây anh có vườn dừa sáp tươi tốt trồng xen chanh không hạt đang thu hoạch, bán dư tiền đầu tư cho vườn dừa.

Nhiều gia đình nông dân vốn đất vườn chỉ có 1.000 – 2.000m², nay nhờ trồng được vài chục gốc Dừa cho trái sáp đã dần thoát được cảnh nghèo. Cây Dừa sáp quả là một phép màu, biến điều không thể thành có thể. Trong tương lai không xa, bà con nông dân trồng Dừa sáp huyện Cầu Kè đều có khả năng thành triệu phú, một kỳ tích và cũng là điều lâu nay chưa ai dám nghĩ đến ở cái vùng đất phèn nhiễm mặn này…

ĐẶT HÀNG ONLINE - GIAO TẬN NƠI